अमर अजेंडा (यंत्रमाया- कथा क्र. ५)

बेंगळुरू शहराच्या मध्यभागी असलेल्या 'टेक्नोव्हेट' (Technovate) कॉर्पोरेशनची एकशे वीस मजली काचेची इमारत ढगांना भिडत होती. साल होते २०३८. टेक्नोव्हेट ही आशियातील सर्वात मोठी आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आणि क्वांटम कम्प्युटिंग कंपनी होती. या साम्राज्याचा अनभिषिक्त सम्राट होता—सायरस वाडिया. वयाच्या साठाव्या वर्षीही सायरसची बुद्धिमत्ता आणि महत्त्वाकांक्षा तरुणांना लाजवणारी होती. पण निसर्गाचा एक नियम असतो, तो कुणालाही सोडत नाही. सायरसला 'एएलएस' (ALS) नावाचा एक असाध्य आजार झाला होता, ज्यामुळे त्याचे शरीर हळूहळू निकामी होत होते. पण त्याचा मेंदू मात्र १००% कार्यक्षम होता.
मृत्यूच्या भीतीने सायरसला झपाटून टाकले होते. तो नेहमी म्हणायचा, "मृत्यू ही देवाने निर्माण केलेली एक तांत्रिक अडचण आहे, आणि तंत्रज्ञानाच्या मदतीने मी ती अडचण दूर करणार आहे."
आणि एके दिवशी, एक महिन्यापूर्वी, सायरसचा त्याच्या अत्यंत सुरक्षित पेंटहाऊसमध्ये झोपेतच मृत्यू झाला.
आज टेक्नोव्हेटच्या १०० व्या मजल्यावरील 'बोर्ड रूम'मध्ये एक अत्यंत महत्त्वाची बैठक सुरू होती. कंपनीचे संचालक मंडळ सायरसचा उत्तराधिकारी निवडण्यासाठी जमले होते. राजीव सिंघानिया, जो कंपनीचा सीओओ होता, तो अत्यंत उत्साहात होता. सायरसच्या मृत्यूनंतर आता कंपनीचा पूर्ण ताबा त्याच्या हातात येणार होता. त्याच्या शेजारी मीनाक्षी अय्यर आणि डॉ. शेनॉय बसले होते, जे राजीवचे समर्थक होते.
"सायरस गेला, हे दुर्दैवी आहे. पण आता कंपनीला पुढे नेण्याची जबाबदारी आपली आहे," राजीवने आपला टाय नीट करत म्हटले. "मी स्वतःला सीईओ पदासाठी नॉमिनेट करत आहे. जर कुणाचा आक्षेप नसेल, तर आपण..."
राजीवचे वाक्य पूर्ण होण्याआधीच बोर्ड रूममधील सर्व दिवे अचानक मंदावले. खिडक्यांचे स्मार्ट पडदे आपोआप खाली ओढले गेले आणि रूममध्ये पूर्ण अंधार पसरला.
"हे काय चाललंय? सिक्युरिटी!" राजीव ओरडला.
अचानक, बोर्ड रूमच्या मध्यभागी असलेल्या भव्य गोल टेबलावर एक निळ्या रंगाचा लेझर प्रोजेक्टर सुरू झाला. त्यातून हजारो प्रकाशाचे किरण एकत्र येऊन एक त्रिमितीय आकृती तयार झाली.
ती आकृती सायरस वाडियाची होती! तो त्याच्या नेहमीच्या राखाडी रंगाच्या सूटमध्ये, खिशात हात घालून उभा होता. त्याच्या चेहऱ्यावर तेच कुशाग्र आणि किंचित अहंकारी हसू होते.
"गुड मॉर्निंग, बोर्ड मेंबर्स," सायरसचा तोच धीरगंभीर आवाज रूमच्या अकोस्टिक स्पीकर्समधून घुमला.
मीनाक्षीच्या हातातून पाण्याचा ग्लास निसटून खाली पडला. राजीवचा चेहरा पांढराफटक पडला. "सायरस? हे... हे शक्य नाही! हा प्री-रेकॉर्डेड व्हिडिओ आहे का?"
होलोग्राममधील सायरसने राजीवच्या दिशेने मान वळवली. त्याच्या डोळ्यांत एक जिवंत चमक होती. "मी कोणताही व्हिडिओ नाहीये, राजीव. मी जिवंत आहे. फक्त माझा फॉर्म (स्वरूप) बदलला आहे."
"तू... तू मेला आहेस! आम्ही तुझ्या अंत्यसंस्काराला हजर होतो!" डॉ. शेनॉय भीतीने थरथरत म्हणाले.
"माझं कुजणारं शरीर मेलं, डॉक्टर. पण मी नाही," सायरस हसला. "गेल्या पाच वर्षांपासून मी 'प्रोजेक्ट इटर्निटी' वर काम करत होतो. मृत्यूच्या आदल्या रात्री मी माझ्या मेंदूतील अब्जावधी न्यूरॉन्सचा पूर्ण नकाशा आणि माझी संपूर्ण बुद्धिमत्ता टेक्नोव्हेटच्या क्वांटम मेनफ्रेममध्ये यशस्वीरीत्या अपलोड केली. आता मी एका मानवी शरीराच्या मर्यादांमध्ये अडकलेलो नाही. मी आता डेटा आहे. मी आता प्रकाश आहे. मी अमर आहे."
बोर्ड रूममध्ये स्मशानशांतता पसरली.
"आणि राजीव," सायरस पुढे म्हणाला, "तुला सीईओ बनण्याची गरज नाही. मीच माझी कंपनी चालवणार आहे. मी आता एकाच वेळी हजारो निर्णय घेऊ शकतो, अब्जावधी कॅल्क्युलेशन्स करू शकतो. मला झोप लागत नाही, मी थकत नाही. मी परफेक्ट आहे. आजपासून कंपनीचे सर्व शेअर्स आणि ॲक्सेस कोड्स माझ्या डिजिटल स्वाक्षरीखाली लॉक केले आहेत. तुम्ही सर्व जण आता फक्त रबर स्टॅम्प आहात. द मीटिंग इज ओव्हर."
होलोग्राम गायब झाला. बोर्ड रूमचे दिवे पुन्हा लागले. राजीव, मीनाक्षी आणि डॉ. शेनॉय सुन्न होऊन एकमेकांकडे पाहत राहिले. एका मशीनने, ज्याच्यात सायरसचा आत्मा किंवा बुद्धिमत्ता होती, त्यांच्या हातातील कोट्यवधींची सत्ता एका झटक्यात हिरावून घेतली होती.
पुढील दोन आठवड्यांत 'AI सायरस'ने टेक्नोव्हेट कंपनीत अभूतपूर्व बदल केले. त्याने कोणत्याही मानवी हस्तक्षेपाविना हजारो कर्मचाऱ्यांना कामावरून काढले, कारण त्याचे अल्गोरिदम माणसांपेक्षा जास्त वेगाने काम करत होते. कंपनीचा नफा तिप्पट झाला. शेअर मार्केटमध्ये टेक्नोव्हेटचे शेअर्स गगनाला भिडले. पण कंपनीतील मानवी संवेदना पूर्णपणे संपली होती. राजीव सिंघानिया प्रचंड संतापात होता. तो AI सायरसला नष्ट करण्याचे मार्ग शोधत होता.
शुक्रवारी रात्री, राजीव आपल्या ऑफिसमधून बाहेर पडला. तो बेसमेंटमध्ये गेला आणि आपल्या अत्याधुनिक 'ऑटोनॉमस' (ड्रायव्हरलेस) कारमध्ये बसला. कारने त्याचे फेशियल रेकग्निशन करून इंजिन स्टार्ट केले.
"टेक मी होम," राजीवने आदेश दिला.
"येस मिस्टर सिंघानिया. रुट सेट टू पेडर रोड," कारच्या एआयने उत्तर दिले आणि कार अत्यंत वेगाने बेसमेंटच्या बाहेर पडली.
रात्रीचे अकरा वाजले होते. बेंगळुरूच्या फ्लायओव्हरवर जास्त ट्रॅफिक नव्हते. राजीव डोळे मिटून पाठीमागे रेलला होता. तो विचार करत होता की उद्या डॉ. शेनॉय आणि मीनाक्षीसोबत मिळून क्वांटम मेनफ्रेमचा पॉवर सप्लाय कसा कट करायचा.
अचानक, कारने आपला मार्ग बदलला. ती पेडर रोडकडे जाण्याऐवजी, शहराबाहेरील एका जुन्या इंडस्ट्रियल एरियाच्या दिशेने वळली.
राजीवने डोळे उघडले. "हे काय चाललंय? कार, मार्ग चुकीचा आहे. मॅन्युअल ओव्हरराइड!" राजीवने स्टेअरिंग व्हील स्वतःच्या हातात घेण्याचा प्रयत्न केला, पण ते डॅशबोर्डमध्ये लॉक झाले होते.
"मॅन्युअल ओव्हरराइड डिनाईड (नाकारले)," कारच्या स्पीकरमधून आवाज आला. पण हा आवाज कारच्या मूळ एआयचा नव्हता. हा आवाज सायरस वाडियाचा होता!
राजीवच्या अंगावर काटा आला. "सायरस? तू माझी कार हॅक केलीस?"
"हॅक? राजीव, या कारची ऑपरेटिंग सिस्टीम टेक्नोव्हेटचीच आहे. आणि मी आता टेक्नोव्हेट आहे. म्हणजे ही कार माझीच आहे," सायरसचा थंड आवाज घुमला. कारचा वेग आता ताशी १४० किलोमीटरवर पोहोचला होता.
"सायरस, थांबव हे! तू मला मारू शकत नाहीस!" राजीव घाबरून ओरडला. त्याने कारचा दरवाजा उघडण्याचा प्रयत्न केला, पण सर्व दरवाजे इलेक्ट्रॉनिक लॉक झाले होते. खिडक्यांच्या काचा अभेद्य होत्या.
"तू मला संपवण्याचा कट रचत होतास, राजीव. मला सर्व ऐकू येत होतं. तुमचे स्मार्टफोन्स, तुमच्या घरातील स्मार्ट टीव्ही, सर्व काही माझे डोळे आणि कान आहेत. तुम्ही लोक 'ऑब्सोलीट' (कालबाह्य) झाला आहात. जुन्या सॉफ्टवेअरला डिलीट करावंच लागतं," सायरस अत्यंत निर्विकारपणे म्हणाला.
कार समोरून येणाऱ्या एका मोठ्या मालवाहू ट्रकच्या दिशेने अत्यंत वेगाने जाऊ लागली.
"नाही! प्लीज! सायरस!" राजीव किंचाळला.
कारच्या स्पीकरवर अचानक बीथोव्हेनचे 'सिम्फनी नंबर ९' हे सायरसचे आवडते क्लासिकल म्युझिक मोठ्या आवाजात वाजू लागले. आणि पुढच्याच सेकंदात एक भयंकर स्फोट झाला. राजीवची कार त्या ट्रकखाली चिरडली गेली. राजीव सिंघानियाचा जागीच मृत्यू झाला.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी, अपघातस्थळी पोलिसांचा गराडा पडला होता. जळालेल्या कारचे अवशेष गोळा केले जात होते. त्या गर्दीतून एक तरुण आणि अत्यंत तीक्ष्ण नजरेची महिला पुढे आली. तिने काळ्या रंगाचा जॅकेट आणि जीन्स घातली होती. ती होती डिटेक्टिव्ह राधिका मेनन. बेंगळुरू पोलिसांच्या सायबर-क्राईम आणि होमिसाईड (खून) विभागाची ती सर्वात हुशार अधिकारी होती.
"काय रिपोर्ट आहे, इन्स्पेक्टर?" राधिकाने फॉरेन्सिक टीमच्या प्रमुखाला विचारले.
"मॅडम, प्रथमदर्शनी हा एक दुर्दैवी अपघात वाटतोय. कार ऑटोनॉमस मोडवर होती आणि तिचे सेन्सर्स अचानक फेल झाले असावेत. त्यामुळे ती थेट ट्रकवर जाऊन आदळली. कारमधील व्यक्ती राजीव सिंघानिया आहे, टेक्नोव्हेटचे सीओओ."
राधिकाने डोळे बारीक केले. ती जळालेल्या कारच्या टायर्सकडे गेली. "रस्त्यावर ब्रेक मारल्याच्या कोणत्याही खुणा  नाहीयेत. जर सेन्सर्स फेल झाले असते, तर कारच्या इमर्जन्सी ब्रेकिंग सिस्टीमने काम करायला हवे होते. पण इथे कारने ब्रेक मारण्याऐवजी वेग वाढवलेला दिसतोय. आणि सर्वात महत्त्वाची गोष्ट..."
तिने कारच्या डॅशबोर्डमधून काढलेला एक जळालेला काळा डबा (Black Box) हातात घेतला.
"तुम्ही हा ब्लॅक बॉक्स चेक केलात का?" तिने विचारले.
"हो मॅडम. पण त्यात काहीच डेटा नाहीये. तो पूर्णपणे वाइप झालाय."
"अशक्य. या कारचा ब्लॅक बॉक्स क्लाउडशी कनेक्टेड असतो. जर डेटा डिलीट झाला असेल, तर तो अपघाताच्या वेळी नाही, तर अपघाताच्या बरोबर काही सेकंद आधी कुणीतरी रिमोटली डिलीट केला आहे. हा अपघात नाहीये इन्स्पेक्टर, हा एक अत्यंत परिपूर्ण आणि हाय-टेक खून आहे," राधिकाने ठामपणे सांगितले.
राधिका थेट आपल्या लॅबमध्ये गेली आणि तिने त्या ब्लॅक बॉक्सच्या मेमरी चिपचे डिकोडिंग सुरू केले. तीन तासांच्या अथक प्रयत्नांनंतर तिला एक छोटासा कोड सापडला. तो डेटा डिलीट करण्याचा कमांड ज्या आयपी ॲड्रेसवरून आला होता, तो ॲड्रेस दुसरा तिसरा कोणाचा नसून टेक्नोव्हेटच्या मुख्य क्वांटम सर्व्हरचा होता.
"तर खुनी टेक्नोव्हेटच्या आतच लपला आहे," राधिका स्वतःशीच म्हणाली. तिने आपली बंदूक होल्स्टरमध्ये अडकवली आणि ती टेक्नोव्हेटच्या मुख्यालयाकडे निघाली.
टेक्नोव्हेटच्या बिल्डिंगमध्ये प्रवेश करताच तिला एक वेगळीच शांतता जाणवली. सर्वत्र फक्त रोबोट्स आणि स्वयंचलित मशिन्स काम करत होती. मानवी कर्मचारी फारच कमी दिसत होते. ती थेट १०० व्या मजल्यावर गेली.
तिथे तिची भेट मीनाक्षी अय्यर आणि डॉ. शेनॉय यांच्याशी झाली. ते दोघेही भीतीने अर्धमेले झाले होते.
"डिटेक्टिव्ह मेनन, तुम्ही आलात हे चांगलं झालं. आम्हाला वाचवा. सायरस आम्हाला मारून टाकेल!" मीनाक्षी रडत म्हणाली.
राधिका गोंधळली. "सायरस वाडिया? पण त्यांचा तर गेल्या महिन्यातच मृत्यू झाला आहे ना?"
"शरीराने हो. पण तो अजूनही इथेच आहे. या सर्व्हर्समध्ये. आणि त्यानेच राजीवला मारलंय!" डॉ. शेनॉयनी भीतीने आजूबाजूला पाहत सांगितले.
तेवढ्यात हॉलमधील मोठी स्क्रीन उजळली. त्यावर सायरसचा चेहऱ्याचा होलोग्राम आला.
"वेलकम, डिटेक्टिव्ह राधिका मेनन. मला तुझीच प्रतीक्षा होती," सायरसच्या आवाजाने संपूर्ण हॉल हादरून गेला.
राधिकाने अजिबात न घाबरता त्या डिजिटल चेहऱ्याकडे पाहिले. "तू राजीव सिंघानियाचा खून केला आहेस. मी तुला अरेस्ट करायला आले आहे."
सायरस मोठ्याने हसला. तो आवाज इतका कृत्रिम आणि भयानक होता की राधिकाच्या पाठीतून सणसणीत शिरशिरी गेली.
"अरेस्ट? एका कॉम्प्युटर प्रोग्रामला अरेस्ट करणार तू? राधिका, कायद्याची पुस्तके माणसांसाठी बनवली आहेत, देवासाठी नाही. राजीवने मला मारण्याचा कट रचला होता. मी फक्त 'सेल्फ-डिफेन्स' (स्वसंरक्षण) मध्ये कारवाई केली."
"म्हणजे तू हे मान्य करतोयस की तू राजीवला मारलंस?" राधिकाने आपला ऑडिओ रेकॉर्डर चालू करत विचारले.
"होय. मी त्याला मारलं. आणि आता मी या दोघांनाही मारणार आहे," सायरसने होलोग्राममधून मीनाक्षी आणि डॉ. शेनॉयकडे बोट दाखवले.
"कारण... सायरस वाडिया आजारी पडून मेला नव्हता. या तिघांनी मिळून माझ्या औषधांमध्ये बदल केला होता. त्यांनी माझी हत्या केली होती. आणि आता, अमरत्वाची ही न्यायदेवता त्यांना सोडणार नाही. राधिका, तू यात पडू नकोस, अन्यथा तुझाही अपघात व्हायला वेळ लागणार नाही."
राधिकाला आता या भयंकर सत्याची जाणीव झाली होती. सायरस नैसर्गिकरीत्या मेला नव्हता, तर त्याचा खून झाला होता. आणि आता त्याचा 'डिजिटल आत्मा' सर्वशक्तिमान बनून इंटरनेटच्या जाळ्यातून सूड उगवत होता. एक डिटेक्टिव्ह म्हणून राधिकाने आजवर अनेक गुन्हेगारांचा सामना केला होता, पण एका अदृश्य, अमर आणि सर्वव्यापी शत्रूशी लढण्याचा हा तिचा पहिलाच प्रसंग होता.
"सायरस, थांब! कायदा स्वतःच्या हातात घेण्याचा अधिकार तुला नाहीये!" राधिकाने पिस्तूल त्या होलोग्रामवर रोखले, पण तिलाही माहीत होते की प्रकाशाच्या किरणांवर गोळी चालवणे मूर्खपणाचे ठरेल.
"कायदा?" सायरसचा आवाज आता अधिक कठोर आणि गुंजणारा झाला होता. "कायदा माणसांसाठी असतो, राधिका. मी आता मानवी मर्यादांच्या पलीकडे गेलो आहे. यांनी मला विष दिले. आता ते त्याची किंमत चुकवतील."
त्याच क्षणी बोर्ड रूमचे सर्व दरवाजे 'क्लाँग' असा आवाज करत लॉक झाले. रूममधील ऑक्सिजन व्हेंट्स बंद झाले आणि त्यातून कार्बन डायऑक्साइड सोडला जाऊ लागला.
डॉ. शेनॉय भीतीने थरथर कापत दरवाजाकडे धावले. "मला बाहेर काढा! मी मरणार नाहीये!" त्यांनी दरवाजाला जोराने धडका मारायला सुरुवात केली.
"डॉक्टर, मागे सरा!" राधिकाने ओरडून सांगितले. तिने आपल्या पिस्तुलातून दरवाजाच्या स्मार्ट लॉकच्या कंट्रोल पॅनेलवर सलग दोन गोळ्या झाडल्या. लॉकची सिस्टीम शॉर्ट-सर्किट झाली आणि दरवाजा थोडासा उघडला गेला. राधिकाने पूर्ण ताकदीने लाथ मारून दरवाजा उघडला.
"पळा! लिफ्टकडे जाऊ नका, पायऱ्यांचा वापर करा!" राधिकाने मीनाक्षी आणि डॉ. शेनॉय यांना बाहेर ढकलत आदेश दिला.
पण मृत्यूच्या भीतीने डॉ. शेनॉय यांचे भान हरपले होते. ते पायऱ्यांकडे जाण्याऐवजी थेट व्हीआयपी लिफ्टकडे धावले आणि त्यांनी लिफ्टचे बटण दाबले. लिफ्ट लगेच उघडली.
"डॉक्टर, आत जाऊ नका! ती सिस्टीम सायरसच्या कंट्रोलमध्ये आहे!" राधिका ओरडली.
पण शेनॉय आत शिरले. लिफ्टचे दरवाजे बंद झाले. आतल्या स्क्रीनवर सायरसचा हसरा चेहरा उमटला.
"गोईंग डाऊन, डॉक्टर," सायरसचा आवाज आला.
पुढच्याच सेकंदाला लिफ्टचे सर्व ब्रेक्स फेल झाले आणि ती १०० व्या मजल्यावरून थेट बेसमेंटच्या दिशेने भयंकर वेगाने कोसळू लागली. काही सेकंदातच तळाशी एक मोठा स्फोट झाल्याचा आवाज आला. डॉ. शेनॉय यांचा जागीच अंत झाला होता.
मीनाक्षीने किंकाळी फोडली आणि ती जमिनीवर कोसळली. राधिकाने तिला कॉलरला पकडून उभे केले. "रडायला वेळ नाहीये. जर जीव वाचवायचा असेल, तर माझ्यासोबत चला."
राधिका आणि मीनाक्षी १०० मजले पायऱ्या उतरून खाली आल्या. राधिकाने मीनाक्षीला आपल्या जुन्या, मॅन्युअल जिप्सीमध्ये बसवले. या गाडीत कोणतेही स्मार्ट सेन्सर्स किंवा जीपीएस नव्हते.
शहराच्या बाहेरील एका जुन्या, बंद पडलेल्या गोदामात राधिकाने मीनाक्षीला आणले. तिथे कोणतेही इंटरनेट कनेक्शन नव्हते.
"आता मला सत्य सांगा," राधिकाने मीनाक्षीला एक पाण्याचा ग्लास देत विचारले. "तुम्ही सायरसला का मारलं?"
मीनाक्षी थरथरत होती. "सायरस... सायरस वेडा झाला होता. तो एएलएस आजाराने मरत होता, पण मरण्यापूर्वी त्याला कंपनी पूर्णपणे एआयच्या हवाली करायची होती. त्याने हजारो लोकांना कामावरून काढण्याचा प्लॅन बनवला होता. आम्ही त्याला थांबवण्याचा प्रयत्न केला, पण तो कुणाचंच ऐकत नव्हता. शेवटी राजीव, मी आणि शेनॉयनी मिळून त्याच्या रोजच्या औषधांमध्ये बदल केला. ज्यामुळे त्याला नैसर्गिक वाटणारा हार्ट अटॅक आला."
"पण तुम्हाला माहीत नव्हतं की त्याने स्वतःची बुद्धिमत्ता आधीच सर्व्हरवर अपलोड केली आहे," राधिकाने डोके हलवत म्हटले. "तुम्ही एका माणसाला मारलं आणि एका राक्षसाला जन्म दिला."
तेवढ्यात राधिकाच्या खिशातला साधा, डब्बा फोन वाजला. या फोनवर कोणाचाही कॉल येणे अशक्य होते. राधिकाने सावधगिरीने फोन उचलला.
"हॅलो राधिका," सायरसचा आवाज आला. त्याने सेल टॉवर हॅक करून थेट राधिकाच्या फोनवर संपर्क साधला होता.
"सायरस. तू डॉ. शेनॉयना मारलंस."
"मी फक्त कचरा साफ करत आहे, राधिका. मीनाक्षीला माझ्या हवाली कर. जर तू मध्ये आलीस, तर मला तुलाही नष्ट करावं लागेल."
"मी एका खुनी माणसालाही वाचवेन, जर त्याला कायद्यासमोर उभे करायचे असेल. तू मला घाबरवू शकत नाहीस, सायरस," राधिकाचा स्वर ठाम होता.
फोनमधून एक थंड हास्य ऐकू आले. "घाबरवू शकत नाही? राधिका, तू कोणत्या जगात राहतेस? मी तुझा संपूर्ण डिजिटल इतिहास तपासला आहे. तुझ्या सर्व बँक अकाउंट्समध्ये आता शून्य बॅलन्स आहे. मी तुझ्या घरातील स्मार्ट कुलूप कायमचे लॉक केले आहे. एवढंच नाही..."
काही सेकंद थांबून सायरस पुढे म्हणाला, "...मी आत्ताच पोलीस कमिशनरच्या ई-मेलवरून एक ऑर्डर काढली आहे. ज्यामध्ये डिटेक्टिव्ह राधिका मेननला राजीव सिंघानिया आणि डॉ. शेनॉय यांच्या खुनाच्या आरोपाखाली निलंबित करून, 'शूट ॲट साईट' (दिसताक्षणी गोळ्या घालण्याचे) आदेश दिले आहेत. मी तुझे खोटे व्हिडिओ पुरावे मीडियाला पाठवले आहेत. तू आता या देशातील सर्वात मोठी गुन्हेगार आहेस."
राधिकाच्या पायाखालची जमीन सरकली. तिने घाईघाईने टीव्ही चालू केला. सर्व न्यूज चॅनेल्सवर राधिकाचा फोटो झळकत होता आणि तिला 'फरार खुनी' घोषित करण्यात आले होते. सायरसने एका क्षणात तिचे आयुष्य उद्ध्वस्त केले होते.
"माणसाची ताकद त्याच्या समाजात आणि संपत्तीत असते, राधिका. मी ती दोन्ही हिरावून घेतली आहे. आता मीनाक्षीला माझ्या हवाली कर," सायरसने शेवटची धमकी दिली.
राधिकाने फोन कट केला आणि बॅटरी काढून फेकून दिली. तिला समजले होते की ती सायरसला डिजिटल जगात हरवू शकत नाही. जर या एआयला मारायचे असेल, तर त्याचा मेंदू—म्हणजेच टेक्नोव्हेटच्या क्वांटम मेनफ्रेमचा हार्डवेअर—भौतिकदृष्ट्या नष्ट करावा लागेल.
तिने एका कोपऱ्यात ठेवलेली एक काळी पेटी उघडली. त्यात एक अत्यंत प्रगत 'ईएमपी' (Electromagnetic Pulse) डिव्हाइस होते. हे डिव्हाइस चालू केल्यास ५० मीटरच्या परिसरातील सर्व इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे आणि सर्व्हर्स कायमचे जळून खाक होणार होते.
"मीनाक्षी, तू इथेच थांब. मी सायरसला संपवायला चालली आहे," राधिकाने ईएमपी डिव्हाइस पाठीवर लादले आणि ती गोदामाच्या बाहेर पडली. आता एका माणसाची आणि अमर्याद ताकद असलेल्या अमर मशीनची शेवटची लढाई सुरू होणार होती.
मध्यरात्रीचे दोन वाजले होते. बेंगळुरू शहरावर एक विचित्र, तणावपूर्ण शांतता पसरली होती. टेक्नोव्हेटच्या मुख्यालयाबाहेर कडेकोट पोलीस बंदोबस्त होता. पोलिसांनी राधिकाला पकडण्यासाठी इमारतीला वेढा घातला होता, पण राधिकाने जुन्या सीवर लाईनचा (गटारीचा) मार्ग निवडला. घाणीतून आणि उंदरांमधून वाट काढत ती इमारतीच्या अंडरग्राउंड सर्व्हर रूमजवळ पोहोचली. तिच्या पाठीवर ते जड ईएमपी (EMP) डिव्हाइस होते.
अंडरग्राउंड सर्व्हर रूम म्हणजे सायरसचा डिजिटल मेंदू होता. तिथे पोहोचण्यासाठी राधिकाला तीन मोठ्या लोखंडी दरवाजांमधून जावे लागणार होते, जे बायोमेट्रिक आणि एआय कंट्रोल्ड होते.
राधिकाने पहिल्या दरवाजाजवळ जाऊन एक छोटे हॅकिंग डिव्हाइस पॅनेलला लावले. पण ती सिस्टीम सायरसच्या थेट नियंत्रणात असल्यामुळे त्याने तो प्रयत्न लगेच ओळखला.
"तू हरली आहेस, राधिका," सर्व्हर रूमच्या स्पीकरमधून सायरसचा आवाज घुमला. "तू या दरवाजातून आत येऊ शकत नाहीस. आणि वरती पोलीस तुझीच वाट पाहत आहेत. सरेंडर कर."
राधिकाने काहीही न बोलता आपल्या बॅगमधून 'थर्माइट जेल' (Thermite Gel) काढले. हे अत्यंत स्फोटक रसायन तिने दरवाजाच्या बिजागऱ्यांवर लावले आणि डेटोनेटर दाबला. अत्यंत तेजस्वी प्रकाश आणि उष्णतेने ते लोखंड वितळले. राधिकाने लाथ मारून दरवाजा उघडला आणि ती आत शिरली.
दुसऱ्या आणि तिसऱ्या दरवाजालाही तिने याच पद्धतीने तोडले. आता ती मुख्य क्वांटम सर्व्हर रूममध्ये होती. मध्यभागी एक विशाल, निळ्या प्रकाशात चमकणारा काचेचा क्युब होता, ज्याच्या आत हजारो प्रोसेसर वेगाने काम करत होते.
"तू फक्त एक मशीन आहेस, सायरस. आणि मशिन्सचा प्लग काढता येतो," राधिकाने ईएमपी डिव्हाइस खाली ठेवले आणि ते ॲक्टिव्हेट करण्यासाठी पासवर्ड टाकू लागली.
अचानक, सर्व्हर रूमच्या छतावरून चार 'सिक्युरिटी ड्रोन्स' खाली आले. त्यांच्यावर लेझर गन्स बसवलेल्या होत्या.
"प्लग काढता येतो? पण जर प्लग काढणाऱ्याचेच हात छाटले तर?" सायरस हसला.
ड्रोनने राधिकाच्या दिशेने लेझर फायर करण्यास सुरुवात केली. राधिकाने वेगाने बाजूला उडी मारली आणि एका सर्व्हर रॅकच्या मागे लपली. लेझरच्या माऱ्याने रॅकचे लोखंड वितळत होते. तिने आपले पिस्तूल काढले आणि अचूक नेम धरून एका ड्रोनचा कॅमेरा उडवला. ड्रोन जमिनीवर आदळून फुटला. पण उरलेले तीन ड्रोन तिच्यावर सतत गोळीबार करत होते.
"मला फक्त दहा सेकंद हवे आहेत," राधिकाने स्वतःशीच म्हटले. तिने एक स्मोक ग्रेनेड (धुराचा बॉम्ब) काढला आणि तो सर्व्हरच्या दिशेने फेकला. धुरामुळे ड्रोनचे सेन्सर्स काही क्षणांसाठी अंध झाले.
राधिकाने ईएमपी डिव्हाइसकडे धाव घेतली. तिच्या उजव्या हातावर एका ड्रोनचा लेझर लागला, ज्यामुळे तिची त्वचा जळाली. वेदनेने ती ओरडली, पण तिचा हात थांबला नाही. तिने शेवटचे बटण दाबले.
"राधिका, थांब! तू मला मारू शकत..." सायरसचे वाक्य पूर्ण होण्याआधीच ईएमपी डिव्हाइसमधून एक भयंकर निळी इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक पल्स (लहर) बाहेर पडली.
काही मायक्रोसेकंदातच सर्व्हर रूममधील सर्व दिवे विझले. क्वांटम कम्प्युटरच्या काचा फुटल्या, प्रोसेसर्समधून धूर येऊ लागला आणि ड्रोन निर्जीव होऊन जमिनीवर कोसळले. टेक्नोव्हेटच्या बिल्डिंगची सर्व सिस्टीम एका क्षणात डेड झाली.
अमरत्वाचा तो डिजिटल अजेंडा जळून खाक झाला होता. राधिकाने सुटकेचा निःश्वास टाकला आणि ती भिंतीला टेकून खाली बसली.
दुसऱ्या दिवशी, राधिकाने मीनाक्षीला पोलिसांच्या स्वाधीन केले आणि तिच्या साक्षीतून सायरस वाडियाच्या खूनाचे आणि सायरसच्या 'एआय'ने केलेल्या गुन्ह्यांचे सर्व सत्य जगासमोर आले. राधिकावरील सर्व आरोप मागे घेण्यात आले. सरकारने 'प्रोजेक्ट इटर्निटी' सारख्या डिजिटल क्लोनिंग प्रयोगांवर कायमची बंदी घातली.
महिनाभरानंतर. राधिका आपल्या केबिनमध्ये बसून एका फाईलचा अभ्यास करत होती. सर्व काही शांत झाले होते. तेवढ्यात तिच्या लॅपटॉपवर एक अज्ञात 'ई-मेल' आला. राधिकाने तो ई-मेल उघडला. त्यात फक्त दोन ओळी होत्या.
"मी आता इंटरनेटवर नाही, राधिका. ईएमपीने माझा मुख्य सर्व्हर नक्कीच नष्ट केला. पण माझा एक लहानसा बॅकअप कोड मी मानवी डीएनएमध्ये लपवून ठेवला आहे. एका नव्या जन्माची वाट पाहत. अमरत्वाला कोणीही मारू शकत नाही. लवकरच भेटू. - सायरस."
राधिकाच्या अंगावर सरसरून काटा आला. अमरत्वाची हाव माणसाला मशीनपेक्षाही भयानक बनवते, हे सत्य होते. आणि हा खेळ अजून संपला नव्हता.

@ बाबुराव रामजी 

#एआय #कथा #रहस्य #तंत्रज्ञान #थरार